NIJENHUIS ADVOCATEN VELP

Echtscheiding

De 5 geschilpunten bij echtscheiding en hoe vermijd je de valkuilen.

Echtscheiding kent juridisch bezien 5 geschilpunten. Dat zijn:
de ontwrichting van het huwelijk
de toewijzing van de kinderen
de alimentatie
de verdeling van het vermogen
de eigen woning

is het huwelijk ontwricht ?

De wet stelt als eis dat het huwelijk duurzaam ontwricht is. Wie bij de rechter de echtscheiding aanvraagt, moet stellen dat het huwelijk duurzaam ontwricht is.
Met duurzaam bedoelt de wet dat het huwelijk blijvend ontwricht moet zijn.
Motiveren hoeft niet.

Motiveren hoeft pas als de andere partij verweer voert en stelt dat het huwelijk niet duurzaam ontwricht is.
De andere partij kan bijvoorbeeld als verweer voeren dat de ontwrichting maar tijdelijk van aard is. Wel zal de andere partij die tijdelijkheid aannemelijk moeten maken.
Aannemelijk wil zeggen dat de verweerder of verweerster feiten aanvoert waarom de ontwrichting maar tijdelijk is.
Bijvoorbeeld de verweerder of verweerster voert aan dat de ontwrichting ontstaan is door een bepaald incident en dat middels goede gesprekken met een psycholoog alles nog te redden valt.

Zodra de verweerder of verweerster inhoudelijk verweer voert, geeft de wet aan dat de aanvrager moet bewijzen dat de ontwrichting wel duurzaam van aard is.

VALKUIL ! Veel scheidende partijen denken dat oorzaak en schuld hierbij een belangrijke rol spelen.
Dat is niet waar.
Want de rechter beoordeelt alleen maar of het huwelijk duurzaam ontwricht is.
De rechter beoordeelt niet waarom het huwelijk duurzaam ontwricht is en wie van beiden daar de schuld van is. Dat is juridisch volslagen en totaal onbelangrijk voor de vraag of er duurzame ontwrichting is.

In de praktijk wordt nauwelijks of nooit verweer gevoerd op dit punt.
Dat is eenvoudig te verklaren. Want als de aanvrager blijft bij zijn of haar mening dat hij of zij scheiden wil, kan reden voor de rechter zijn de echtscheiding toe te wijzen; tenminste, als de aanvrager of aanvraagster daar enige feiten bij aangeeft. Bijvoorbeeld dat partijen al 3 maanden het echtelijk bed niet meer delen.
De rechter beoordeelt dan dat de vasthoudendheid van de aanvrager hem overtuigd heeft dat het huwelijk duurzaam ontwricht is.

De praktische betekenis in de rechtzaal van dit geschilpunt is dus uitermate gering. Vrijwel altijd nihil.
Maar tussen de scheidende partijen zelf is het begrijpelijk een belangrijk en ingrijpend geschilpunt, omdat het aangeeft wie van beiden gefaald heeft.
Na meer dan 500 echtscheidingen als advocaat begeleid te hebben, is mijn ervaring dat de waarheid van die vraag altijd in het midden ligt: beiden hebben schuld.
Je moet nu eenmaal beiden werken aan de instandhouding van het huwelijk en als je dat niet tijdig beseft, kan het te laat zijn. Maar voordat het te laat is, hadden beiden al in kunnen grijpen.
Zodra iemand over de drempel van een advocatenkantoor heen gestapt is om de echtscheiding aan te vragen, heeft hij of zij vaak jaren geaarzeld. Dat geeft al aan dat de ontwrichting van het huwelijk blijvend is.

Conclusie:
Verweer tegen de stelling dat het huwelijk duurzaam ontwricht is, levert zelden resultaat op en is van weinig praktisch belang.

De toewijzing van de kinderen.

In het verleden schreef de wet voor dat de kinderen aan een van beide ouders toegewezen werden. De andere ouder werd toeziend voogd en kreeg een omgangsregeling. Gelukkig heeft de Europese rechter bepaald dat dat in strijd is met de grondrechten van de mens. En wel het recht op een gezin zoals de kinderen en de andere ouder dat behoren te hebben.
Inmiddels heeft ons parlement de wet hierop aangepast.

Nu bepaalt de wet dat beide ouders het ouderlijk gezag behouden.
De strijd gaat nu over de verblijfplaats van de kinderen na de echtscheiding.
Als partijen daar onderling niet uitkomen, kunnen ze aan de rechter in de echtscheidingsprocedure om een bindend oordeel vragen. De rechter baseert zich bij haar uitspraak uitsluitend op het belang van de kinderen.

Partijen kunnen een zogenaamd co-ouderschap aangaan. Dat betekent dat de kinderen afwisselend bij beide ouders verblijven. Bijvoorbeeld 3 dagen van de week bij hem en 4 dagen bij haar. Om voor de hand liggende redenen is het dan zeer praktisch dat na de scheiding beide ouders bij elkaar in de buurt blijven wonen.
Als beide ouders niet bij elkaar in de buurt wonen, verwatert een co-ouderschap vaak. De oorzaak is dat de kinderen niet meer 1 sociaal leven hebben, maar 2. En dat valt in de praktijk op den duur niet te combineren. Bovendien kunnen de kinderen dan niet dagelijks bij hun ouders aanlopen.
Maar dat moeten beide ouders na de echtscheiding wel willen…

Een co-ouderschap dient vastgelegd te worden in een schriftelijke overeenkomst. Zo’n overeenkomst heet juridisch een convenant. Een convenant is een schriftelijke overeenkomst, waarin partijen hun afspraken vastgelegd hebben over de gevolgen van hun echtscheiding.

Als er problemen zijn over de verblijfplaats van de kinderen, kan het verstandig zijn het plaatselijk Bureau Jeugdzorg in te schakelen en te vragen of zij willen begeleiden.
Deze bureaus zijn zeer ervaren op dit gebied en ze zijn er op uit in het belang van de kinderen tot een oplossing te komen. Daartoe hebben ze de zo belangrijke deskundigheid in huis.

De alimentatie

Alimentatie wordt berekend. Daar zijn zeer uitvoerige software pakketten voor. Advocatenkantoren hebben die software tot hun beschikking en kunnen bij de aanvang van een scheidingsprocedure die berekening maken. Dat geeft vaak de gewenste duidelijkheid.

Een bekende vraag is, wat er gebeurt als een van beide weigert de benodigde financiële gegevens te verstrekken.
De wet lost dit erg simpel op: wie alimentatie moet betalen, is verplicht al zijn financiële gegevens aan de rechter te overleggen. De alimentatieplichtige heeft dus de bewijslast.
Als de alimentatieplichtige zijn gegevens niet overlegt, stelt de rechter vast dat hij of zij niet voldaan heeft aan zijn bewijslast. En dus wijst de rechter het gevorderde bedrag aan alimentatie toe.
Dat is de reden dat advocaten altijd meer alimentatie aanvragen bij de rechtbank dan de alimentatieplichtige kan betalen: Daarmee voorkomen ze dat de alimentatieplichtige zijn financiële gegevens verzwijgt.

De berekeningen van alimentaties zijn erg ingewikkeld en zeer uitgebreid. In de loop der tientallen jaren zijn die berekeningen steeds verder verfijnd.
Meestal heeft het weinig zin hier een strijdpunt van te maken.

Bij het begin van een echtscheiding geeft de rechter een voorlopige voorziening af. In deze voorziening bepaalt de rechter welke alimentatie er betaald moet worden gedurende de procedure. Later volgt er een vonnis, waarin de rechter het bedrag aan alimentatie aangeeft, dat definitief betaald moet worden.

Het NIBUD berekent onder andere hoeveel kinderen verbruiken. Die bedragen zijn zogenaamde normbedragen. Omdat dat de bedragen zijn, waar de rechter vanuit gaat bij bepaling van de hoogte van de kinderalimentatie.
De vereniging voor rechtspraak neemt die bedragen van het NIBUD als norm en berekent aan de hand daarvan de alimentaties. Kinderalimentaties zitten zo tussen de 130 en 400 euro.
Bij meer kinderen zijn de bedragen per kind wat lager, omdat dan dezelfde kosten over meer kinderen verdeeld kunnen worden.

De vereniging voor rechtspraak publiceert alle alimentatiegegevens op haar site www.verenigingvoorrechtspraak.nl Op die site klikt u rapporten en aanbevelingen aan.
Dan komt u bij hun overzicht van alle alimentatiegegevens.

Dat zijn de gegevens, waar de rechter zijn uitspraken op baseert. En die tot softwarepakketten verwerkt na invoering van de financiële gegevens van de alimentatieplichtige en alimentatiegerechtigde aangeven welke alimentatie er betaald moet worden.

Die rapporten zijn zeer uitvoerig en uiterst precies; daarom heeft het geen zin hun inhoud hier nog eens te herhalen.

VALKUIL!!
Belangrijk is vooral dat u heel precies controleert of de gegevens, die ingevoerd worden, wel juist en correct zijn. En vooral of ze wel volledig zijn. Het niet invoeren van een kostenpost kan tot een te hoge alimentatie leiden !

De verdeling van het vermogen.

Inkomen en vermogen zijn 2 verschillende zaken. Inkomen is wat je verdient. Bijvoorbeeld met je werk; of met je bedrijf.
Vermogen is wat je hebt. Bijvoorbeeld overwaarde op je eigen huis, je huisraad, postzegelverzamelingen, spaargelden, en zo voort. Vermogen bouw je op door je inkomen te investeren. En door waardevermeerdering van je vermogen.
Het meest voorkomend is de waardevermeerdrign van je eigen woning. Maar dat kan ook gelden voor aandelen, waarin je belegd hebt.

In het eindvonnis bepaalt de rechter dat het huwelijk ontbonden is en veroordeelt partijen daarom tot scheiding en deling van hun huwelijksgoederenvermogen.
Een bekend misverstand is dat het vermogen al tijdens de echtscheidingsprocedure verdeeld moet worden. Dat is niet juist. Dat moment is er pas als het echtscheidingsvonnis definitief is en de echtscheiding is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Scheiding en deling van het vermogen kunnen de ex-echtgenoten onderling afhandelen. Lukt dat niet, dan zal er een notaris ingeschakeld moeten worden.
Weigert een van beide ex-echtgenoten elke medewerking, dan voorziet het vonnis daar ook in. In het vonnis heeft de rechter een zogenaamd onzijdig persoon benoemd. De functie van de onzijdige persoon is dat hij de echtgenoot, die niet meewerkt, kan vervangen. Op die manier kunnen er toch beslissingen genomen worden. En komt toch de verdeling tot stand.

VALKUIL!!
De scheiding en deling op zich geeft meestal aanleiding tot problemen.
Alleen zorgvuldige en STAPSGEWIJZE aanpak leidt dan tot een oplossing.
Partijen zijn het vaak niet eens met elkaar en blijven elk bij hun eigen mening.

De oplossing is vaak moeizaam, maar dient in elk geval stapsgewijs plaats te vinden:
Stap 1: stel samen vast welke gelden en goederen tot het vermogen behoren.
Stap 2: stel vast over welke goederen er verschil van mening bestaat over de waarde.
Stap 3: kom met elkaar overeen wat de taxatiebasis is voor die goederen; bijvoorbeeld worden ze getaxeerd op basis van vrije verkoopwaarde of op het bedrag dat ligt tussen de vrije verkoopwaarde en in verhuurde staat.
Stap 4. Kom met elkaar overeen welk soort deskundige moet taxeren. Bij onroerend goed is dat een makelaar/taxateur, bij roerende goederen is meestal de plaatselijke deurwaarder een beëdigd taxateur en bij kunst zijn er weer gespecialiseerde taxateurs op elk gebied.
Stap 5. Nadat is vastgesteld welk soort taxateurs gevraagd zullen worden, dienen partijen daarna te overleggen hoe zij een nieuwe taxateur zullen benoemen. Bijvoorbeeld dat ze elk hun eigen taxateur benomen, die zelf een derde taxateur kiezen. Of dat ze een vertrouwenspersoon aanwijzen, die voor hun beiden 1 taxateur zal benomen. Die vertrouwenspersoon kan bijvoorbeeld de notaris zijn.
Stap 6. Spreek met elkaar af hoe bindend de taxatie is.
Bijvoorbeeld dat die taxatie bindend voor partijen is; of dat het partijen vrij staat een tegentaxatie in te dienen door een andere deskundige.

Zo waardeer je alle onderdelen van het huwelijksvermogen op geld en zijn partijen het eens over die waardes.

Eerst dan komt de verdeling aan de orde.
Maak dus pas een keuze wat je wilt houden, nadat de waardes bekend zijn.
De waardebepalingen maken heel vaak discussies overbodig, omdat die waardebepaling vaak de duidelijkheid geeft, die verschil van mening voorkomt.

De eigen woning

De eerste vraag is altijd, wie er mag blijven wonen na de echtscheiding.
Het zijn de financiën die ook hier beslissen: wie van beiden is in staat de hypotheeklasten na de scheiding te betalen ? Want vergis je niet, meestal moet de overwaarde gedeeld worden met de vertrekkende ex. En die overwaarde moet ook gefinancierd worden.

Het is dus van belang eerst precies te weten wat de woning waard is.
Hoe kom je daar echter.
Het antwoord is: kies een goede taxateur.
Maar wie is een goede taxateur. Veel makelaars taxeren graag en beweren dat ze dat erg goed kunnen. Maar dat verschilt in werkelijkheid heel erg per makelaar.

Waar het om gaat is een goede taxateur te vinden.

Welnu, de plaatselijke bank weet heel goed, wie een goede taxateur is. Want de plaatselijke bank maakt zelf vaak gebruik van taxateurs en kent dus haar pappenheimers. Ga dus naar uw plaatselijke bankiers en vraag hem in vertrouwen om de naam van een goede taxateur.

Uitgedrukt in cijfers:
Stel dat de echtelijke woning getaxeerd is op 309.000 euro. En de hypotheekschuld bedraagt 174.000 euro. Dan is de overwaarde groot 135.000. In geval van gemeenschap van goederen hebben beide echtelieden aanspraak op de helft van deze overwaarde. Dat is dus 67.500 euro per persoon.
Als we er van uit gaan dat de man in de woning wil blijven wonen, dan moet hij dat bedrag van 67.500 erbij financieren. Daar komen dan nog hypotheekkosten, kadasterkosten en notariskosten bij. Bij elkaar al gauw zo’n 2.500 euro. Dus de man dient er 70.000 euro bij te financieren.

Dus: 1e hypotheekschuld 174.000 euro
Verhoging met 70.00 euro.
Totaal hypotheekschuld 214.500 euro.

De nieuwe lasten voor de man zijn dan de rentes en aflossing, die hij gaat betalen over zijn nieuwe hypotheek van 214.500 euro.
Als dat niet opgebracht kan worden, moet het huis verkocht worden. Dan moeten beide partijen eenvoudiger en goedkoper gaan wonen.

Valkuil!!
De hypotheekschuld staat normaal gesproken op naam van de man en de vrouw. Beiden zijn schuldenaren of debiteuren van de hypotheekbank. Ze zijn immers de hypotheekschuld aangegaan toen ze nog getrouwd waren.

Maar nu ze gaan scheiden, neemt de man vaak de hypotheekschuld over. De vrouw, is vaak degene, die vertrekt en de man blijft in de echtelijke woning wonen.
Maar in werkelijkheid heeft de man de hypotheekschuld pas overgenomen, als de vrouw niet langer debiteur is bij de bank.
Als de man voortaan de hypotheeklasten gaat betalen, wil dat nog niet zeggen dat de vrouw niet meer debiteur bij de hypotheekbank is. Meestal zijn banken niet bereid de vrouw als debiteur te schrappen, alleen maar omdat de man de woning en de hypotheekschuld overneemt. De bank staat immers buiten de afspraken, die de man en de vrouw met elkaar gemaakt hebben.

Dat is een groot verschil.

Dat is te voorkomen door de man de 1e hypotheek ook opnieuw te laten financieren samen met de overwaarde. De man moet dan een geheel nieuwe hypotheek nemen, waar hij de oude hypotheekschuld mee aflost.

Doe je dat niet, dan blijft de vrouw debiteur bij de hypotheekbank.
Dat kan tot gevaarlijke situaties aanleiding geven, als de woning later bij verkoop plotseling te weinig opbrengt.
Er zijn gevallen bekend dat een woning veel minder opbracht dan verwacht werd. Bijvoorbeeld vanwege een gedwongen veiling, door brandschade, die onderverzekerd was, en zo voort. In de praktijk fungeert de vrouw dan als borg voor haar ex.
Als de vrouw dan hertrouwt in gemeenschap van goederen met een andere man, dan is haar tweede man ook debiteur van die hypotheekbank geworden !

Probeer deze valkuil te vermijden.

Bijvoorbeeld door aan de man als eis te stellen dat de bank de vrouw schrapt als debiteur. Wil de bank dat niet doen, dan blijft de vrouw in feite borg voor de man. Als borg is ze een zekerheid extra voor de bank. En dus maakt ze in feite de financiering van de aankoop mogelijk voor de man. Dat is haar rol niet meer, nu partijen gescheiden zijn.
In een dergelijk geval is het alleszins redelijk dat de vrouw haar medewerking aan de verkoop aan haar ex van haar aandeel in de woning weigert. En dat ze eist dat de woning gewoon verkocht wordt aan een ander.
Daarmee voorkomt de vrouw dat de bank haar later nog aan kan spreken voor de 1e hypotheekschuld.

Overigens geldt dezelfde valkuil voor financieringen, die de man voortaan zal betalen: ze blijven ook op naam van de vrouw staan. Tenzij zij de bank weet te bewegen haar te schrappen als debiteur. Maar dat doen dat soort financieringsinstellingen zelden.

Woonvergoeding.
Tijdens de scheiding zegt de wet dat een van beide partijen er 6 maand tot na de scheiding mag blijven wonen. Dat is bijna altijd de vrouw, omdat de kinderen bij haar blijven. Immers als de man werkt, kan hij dagelijks onvoldoende voor de kinderen zorgen.
Als de man wel voor de kinderen kan zorgen, kan hij ook de woning voor die termijn van 6 maand aanvragen.

Valkuil!!
Als de vrouw 6 maand na scheiding in de woning mag blijven, dient zij haar ex een woonvergoeding te betalen, omdat de helft van de woning van hem is.
De praktijk vangt dit vaak op door de woonvergoeding te verrekenen met de alimentatie.

Conclusie: als je gaat scheiden, zorg dan dat je financieel ook gescheiden bent. Ga dan ook helemaal uit elkaar.

De echtscheiding